به آن مقدار كه در ميان محارم معمول است نگاه كنند و در غير آن ، احتياط آن است كه نگاه نكنند . مسأله 2438 مرد نبايد با قصد لذّت به بدن مرد ديگر نگاه كند ( 1 ) و نگاه كردن زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذّت حرام است ( 2 ) ) * ( 1 ) تبريزى : و زن هم به بدن زن ديگر با قصد لذّت نبايد نگاه كند . ( 2 ) بهجت : ولى بدون قصد لذت جايز است . سيستانى : و همچنين است در هر دو مورد اگر خوف وقوع در حرام باشد . زنجانى : مسأله مرد نبايد با لذّت به بدن مرد ديگر نگاه كند و نگاه كردن زن هم به بدن زن ديگر با لذّت حرام است . مسأله 2439 عكس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست ولى اگر براى عكس برداشتن مجبور شود كه حرام ديگرى انجام دهد مثلًا دست به بدن او بزند ( يا نظرش به صورت زينت شدهء او يا به ساير بدن او بيفتد ( 1 ) ، نبايد عكس او را بردارد و اگر زن نامحرمى را بشناسد در صورتى كه آن زن متهتّك نباشد نبايد به عكس او نگاه كند . ) * اين مسأله ، در رسالهء آيات عظام : فاضل و بهجت نيست ( 1 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله نورى نيست ] اراكى : مسأله عكس برداشتن مرد از زن نامحرم اگر همراه با نگاه كردن به جاهايى كه نگاه كردن به آنجا حرام است نباشد ، مانعى ندارد ولى اگر براى عكس برداشتن مجبور شود كه حرام ديگرى انجام دهد مثلًا دست به بدن او بزند حرام است ؛ امّا نگاه كردن به عكس زن نامحرم و يا فيلم آن كه به وسيله تلويزيون و غيره پخش مىشود ، اگر به قصد لذّت نباشد و خوف فساد و به حرام افتادن نباشد مانعى ندارد ، هر چند صاحب عكس را بشناسد . گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، صافى ، زنجانى : مسأله مرد نبايد عكس زن نامحرم را بيندازد و اگر زن نامحرمى را بشناسد ( خوئى ، تبريزى : بنا بر احتياط زنجانى : بنا بر احتياط واجب ) نبايد به عكس او ( گلپايگانى ، صافى : خصوص در مواردى كه معرض هتك و فساد باشد ) نگاه كند . سيستانى : مسأله اگر مرد زن نامحرمى را بشناسد ، چنانچه از زنهاى مبتذله نباشد ، بنا بر احتياط واجب نبايد به عكس او نگاه كند بجز صورت و دستها كه نگاه بدون لذت و خوف وقوع در حرام جايز است . مكارم : مسأله عكس برداشتن مرد از زن نامحرم حرام نيست ، مگر اين كه ناچار باشد كه به بدن او غير از صورت و دستها نگاه كند . در صورتى كه زنى مقيّد به حفظ حجاب شرعى است ، نگاه كردن به عكس بدون حجاب او اشكال دارد ، مگر اين كه او را نشناسد و مفسدهء ديگرى از نگاه كردن حاصل نشود . مسأله 2440 اگر در حال ناچارى ، زن بخواهد زن ديگر ( 1 ) يا مردى غير از شوهر خود را تنقيه كند ، يا عورت او را آب بكشد ، بايد چيزى در دست كند كه دست او به عورت ) *